De oorsprong van de flatcoated retriever ligt net als die van de Labrador en de golden retriever in Newfoundland. Engelse vissers die daar hun visgronden hadden brachten honden, St. Johns honden werden ze genoemd, van hun reizen mee naar huis en verkochten ze als jachthond aan de Engelse adel. Deze St. Johns honden waren tamelijk zwaar, en omdat de adel graag iets lichtere, snellere honden wilde hebben kruiste men setters in. Zo ontstond uiteindelijk de ‘wavy coated retriever’, een nog steeds vrij zware hond met een weelderige vacht. Deze honden hadden een behoorlijk uitgesproken ‘stop’, dat is de overgang van neus naar schedel. Denkend aan het herkenbare hoofd van de flatcoated retriever kunnen deze honden nog niet erg op de flatcoat zoals wij die tegenwoordig kennen hebben geleken, maar door collies in te kruisen ontstond geleidelijk meer het type flatcoat zoals we ze nu kennen; een wat elegantere hond met lichte stop, en een vlak aanliggende, flat coated, vacht.

De flatcoated retriever is net als de andere retrieverrassen een apporteerspecialist die gek op water is. De twee erkende kleuren zijn egaal zwart of leverkleurig. Er worden wel eens blonde pups geboren, maar deze zijn niet erkend maar krijgen wel een stamboom, je mag er geen show mee lopen en er niet mee fokken. De schofthoogte voor reuen is 58 tot 61 cm en voor teven 55-58 cm.

Net als de golden en de labrador retriever is ook de flatcoated retriever een opgewekte, intelligente en vriendelijke hond. Ze leren snel en makkelijk, maar dat betekent niet dat ze makkelijk te trainen zijn! De vrolijke flatcoated retriever is een beetje de clown onder de retrievers. Om met deze honden te kunnen werken heb je echt geduld en gevoel voor humor nodig. Een flatcoat bekijkt de wereld op bijzondere wijze en weet problemen vaak op originele wijze op te lossen.

Trainen van een flatcoated retriever moet echt gebaseerd zijn op motivatie en uitdaging. Telkens maar weer hetzelfde moeten doen maakt dat de eigenzinnige flatcoat kan besluiten dat hij er geen zin meer in heeft. Door veel af te wisselen voorkom je dat de hond verveeld raakt en dwars wordt. Waar de labrador en de golden retriever vaak sneller tot grote prestaties te brengen zijn, kost dat bij de flatcoated retriever vaak wat meer tijd en inspanning. Het is waarschijnlijk meteen de reden dat de flatcoat in vergelijking met de labrador en de golden retriever minder vaak gezien wordt op wedstrijden en in het jachtveld. Toch is ook de flatcoat meer dan geschikt voor het type jacht zoals we dat in Nederland hebben.